Peter Langenberg, een inspiratiebron

Peter Langenberg, een Zaans kunstenaar, is een bron van inspiratie voor mij. Lees over mijn bijzondere ontmoeting.

Een gevalletje van “synchroniciteit” noemt hij het. Begin maart ontdek ik dat Peter Langenberg een eigen website heeft. In zijn boek “Zaansbord” staat zijn adres en telefoonnummer maar ik wil niet bellen, dat vind ik veel te opdringerig. Nu ik een website gevonden heb mét een e-mailadres, durf ik in contact te treden met de kunstenaar die ik zo waardeer. Op deze manier voel ik me veel minder opdringerig, want hij kan zelf bepalen of hij reageert of niet.

Ik stuur een e-mail waarin ik mijn waardering voor zijn werk uitspreek. Ook schrijf ik dat ik steeds naar de kunstuitleen in Haarlem ga, maar daar iedere keer maar 1 of 2 werken aantref. Ik wil graag weten of hij nog exposeert zodat ik zijn werk eens echt kan zien.

Op mijn verjaardag krijg ik het cadeau van mijn leven. Hier is sprake van die vreemde “synchroniciteit” zal Peter me later vertellen. Hij nodigt mij uit voor een bezoek aan zijn atelier in Zaandam. Wel wil hij het graag uitstellen tot na de zomer omdat hij het nu zo druk heeft. Natuurlijk geef ik aan dat ik hier graag op in wil gaan.

Voor mijn verjaardag had ik het boek met tekeningen van hem gevraagd. Dat bleek uitverkocht en niet meer te krijgen. Zijn bericht was natuurlijk ook een veel mooier cadeau.

Maanden later vind ik bij een tweedehands boekenwinkel dit fel begeerde boek. Weer een topdag met een heel mooi geschenk. Het boek ligt sindsdien altijd binnen handbereik. Wat een mooi werk maakt Peter toch. Hij heeft in dat boek met de linkerhand getekend omdat het tekenen met z’n rechter hand hem zo gemakkelijk af gaat. In het boek wordt duidelijk dat ook tekenen met z’n “foute” hand heel mooie resultaten oplevert.

We hebben een prachtige zomer. Ik ga met de fiets naar mijn werk in Zaandam, de route loopt langs zijn huis en elke keer vraag ik me af wanneer we elkaar zullen ontmoeten. We gaan een maand op vakantie en als ik terug ben fiets ik weer met dezelfde gedachten langs zijn huis.

Als de zomer eindigt en de herfst met een grote storm ons leven binnen dendert staat er ineens een bericht in mijn inbox: Bezoekje? Peter nodigt me uit voor een atelierbezoek en vraagt me hem op te bellen voor een afspraak.

Met het hart in mijn keel bel ik hem op. Hij komt sympathiek over en laat mij bepalen wanneer het het beste uitkomt. Ik spreek af voor de komende maandag aan het eind van de middag, na mijn werk.

Ik ga mijn idool echt ontmoeten! Het wordt een week van grote onzekerheid, weinig zelfvertrouwen en slecht slapen. Hoe zal hij zijn? Misschien is hij heel afstandelijk, of is het een heel ander persoon dan ik in gedachte heb. In zijn boeken lijkt hij heel open van karakter. Klopt dat beeld? Zal ik mijn eigen werk laten zien? Of zal ik dat maar niet doen? Zou hij in de gaten hebben dat ik zelf ook schilder? Zou hij mijn website hebben bekeken? Wat zal ik meenemen als blijk van dank? Een fles wijn? Of een boon uit Namibië, ik weet dat natuur hem interesseert? Nee, dat laatste toch maar niet, want misschien zie ik heel andere dingen in zijn werk. Misschien interpreteer ik het verkeerd en zie ik veel meer herkenningspunten dan er in werkelijkheid zijn. Duizend vragen en geen enkel antwoord.

Ik praat er met mijn man over. Hij overtuigt me ervan dat ik eigen werk mee moet nemen en een fles wijn.

“Ogen dicht en springen”, dat heeft me al eerder groot geluk gebracht. Uiteindelijk ga ik met deze gedachten op pad.

De Westzanerdijk is een bijzondere straat op de rand van een polder. Veel Zaanse huisjes, maar ook heel moderne nieuwbouw en industriële loodsen. Belgische weelde! Een straat die ontstaan is in de loop der tijd en waar de uitgesproken eigenheid van elke bewoner tot z’n recht komt. Het huis van Peter staat niet aan de dijk maar er net achter.

Als ik voor de hoge witte houten brug sta die naar zijn atelier én huis leidt bel ik hem op. Ik loop de hoge brug op. Hij komt me tegemoet en we lopen samen over een wat vervallen pad tussen hoog opgroeiende stokrozen en andere weelderige beplanting om een oud gebouw heen. Het blijkt zijn atelier te zijn. Net om de hoek is de deur. We komen eerst in een voorportaal waar een oud verweerd klein kapelletje hangt die veel weg heeft van een koekoeksklok. Een Jezus aan een ketting is eromheen gedrapeerd. Het is een heel mooi verstild beeld.

We lopen weer een deur verder en ik sta in zijn atelier. Mooi groot, ruimtelijk. Nieuwe houten balken aan het plafond, een betonnen vloer. Aan één kant ramen die uitkijken op de polder met papiermolen De Schoolmeester aan de horizon. Aan de muren allemaal schilderijen en ruimtelijk werk. Langs de wanden rondom tafels en kastjes uit vervlogen tijden, een stapel houten wissellijsten, een grijze bank. In het midden weer een werktafel.

Als ik binnen kom plof ik mijn handtas op de werktafel. Ik geef hem een hand, we begroeten elkaar nu pas echt. Ik ben nerveus en krijg de indruk dat ook Peter het wel even spannend vindt. Hij vraagt me of ik eerst wat wil drinken óf dat ik eerst wat wil zien. Als hij over drinken begint bedenk ik dat ik die fles wijn in mijn tas heb. “Over drinken gesproken, ” zeg ik, “ik heb wat voor je meegenomen als dank voor deze geste”. Hij neemt de Chardonnay in ontvangst en zegt “Dank je, deze ga ik lekker opdrinken met de liefde van mijn leven.” We besluiten met een rondje door het atelier te beginnen. Hij nodigt me uit alle vragen stellen die ik kan bedenken. “Als ik opmerkingen heb over zijn werk, dan moet ik dat vooral zeggen”.

Al pratend lopen we door het atelier en ik bekijk de werken die ophangen met grote interesse. Ondertussen vertel ik dat ik bij Stichting Enzo in Zaandam werk en daar Inge heb leren kennen en dat Liesa er ook zit. Van beide dames heb ik gehoord dat ze Peter kennen. Met z’n allen hebben we zijn boek met de tekeningen bekeken. Aan zijn ogen zie ik dat hij dat geweldig vindt. Hij vraagt verder over Liesa, die hij niet meteen kan plaatsen. Als ik vertel dat ook zij les van hem gehad heeft en getrouwd is met Dirk valt bij Peter het kwartje. Ik vertel ook dat Liesa niet meer kan praten en dat communiceren daarom zo moeilijk is met haar. Peter valt helemaal stil. Hij is compleet verrast. Later verteld hij dat er zoveel verschrikkelijke dingen in zijn omgeving gebeuren. Van de situatie van Inge, die haar dwarslaesie opliep tijdens een val van een balkon wist hij af, maar dat Liesa een herseninfarct had gehad, dat had hij nog niet gehoord. Hij verteld dat hij pas geleden op een opening was en daar zijn oude vriend Co van Assema (ook een bekende Zaanse kunstenaar) tegenkwam. Van hem kreeg hij te horen dat zijn vrouw was overleden. Dit soort dingen overdonderen hem zo dat hij helemaal van slag raakt. Ik zeg nog dat dat van Liesa toch al jaren geleden moet zijn gebeurd en dat lijkt hem iets te kalmeren.

We lopen vervolgens verder in zijn atelier. Ik ben blij dat ik me kan concentreren op zijn werk. Het meeste heb ik nog nooit gezien. Ander werk staat in zijn boek en ken ik een beetje. In het echt heeft het veel meer ruimtelijkheid en blijken er veel vaker collage-achtige toevoegingen te zijn dan dat ik zelf ontdekt had. Prachtig. Heel bijzonder om dit werk nu in het echt te zien. Nog mooier dan het in mijn hoofd al was geworden. Ik deel mijn enthousiasme en zie dat Peter dat erg waardeert. Ook geef ik kritische reacties op 1 of 2 werken, maar dat durf ik nog niet zo goed. Wie ben ik om kritiek te geven op werk van zo’n groot kunstenaar!

Nadat we het hele atelier rond zijn gelopen komen we in het midden bij een grote houten kist uit. Hier zit nog veel meer werk in. Hij laat mij een willekeurige selectie zien, de ene nog mooier dan de andere. Op een gegeven moment komt er een werk uit met een roze ondertoon en met een zwart deel en een aantal witte accenten. Super vind ik dat en zeg dat ook. Ineens zegt hij: “Dan is deze voor jou!”

Helemaal van slag ben ik. Dit kan ik niet aannemen, maar hij zegt dat hij het graag geeft en dat ik het toch alsjeblieft maar wel moet aannemen. Ik sta bijna te huilen. Dit kan toch niet, hoe kan ik hem bedanken, dit kan ik nooit meer compenseren, waar heb ik dit aan te danken? In grote verwarring neem ik het werk aan. Het werk is op een groot passe-partout geplakt. Mijn hoofd tolt. Wat een ervaring. Dit is met geen pen te beschrijven.

Ik loop een tijdje en een wijntje later zwevend naar de bushalte. Ik moet bijna een half uur wachten op de bus maar heb zoveel te overdenken dat de tijd vliegt. Ik bel mijn man met een eerste flard van mijn ervaring. Euforisch ben ik, deze ontmoeting heeft zoveel indruk op me gemaakt. Het is duidelijk een sleutelmoment in mijn leven. Mijn hoofd komt niet tot rust. De hele nacht lig ik te woelen in mijn bed. Er is te veel om over na te denken.